Wasichana wanatakiwa kujitokeza kampeni ya kupima virusi vya Ukimwi

HIVI karibuni Serikali imezindua kampeni maalumu ya kitaifa kwa wasichana wenye umri wa miaka 15-24 ili kuwapa fursa ya kupima virusi vya Ukimwi ili waweze kufahamu afya zao na kupata ushauri kutoka kwa wataalamu wa afya nchini.

Kampeni hiyo imezinduliwa na Waziri wa Afya, Maendeleo ya Jamii, Jinsia, Wazee na Watoto, Ummy Mwalimu katika viwanja vya Shule ya Msingi Kakola wilayani Kahama na kuhudhuriwa na mamia ya wananchi wa Kahama na vitongoji, likiwemo kundi la vijana wa kike na wa kiume waliojitokeza kwa wingi kupima afya zao.

Kampeni hiyo iliyohudhuriwa pia na Kaimu Katibu Tawala wa Mkoa wa Shinyanga, Mohamed Njila, Mkuu wa Wilaya ya Kahama, Vita Kawawa, Mwakilishi wa Shirika la Maendeleo la Kimataifa la Marekani (USAID), Janeane Davis inaongozwa na kauli mbiu isemayo, “Besti Jiongeze, Twende Tukapime.

Kampeni hiyo pia ni sehemu ya Mradi wa SAUTI ambao unaendeshwa chini ya uongozi wa Wizara ya Afya, Maendeleo ya Jamii, Jinsia, Wazee na Watoto kupitia Tume ya kudhibiti Ukimwi Tanzania (TACAIDS) na Mpango wa Taifa wa kudhibiti Ukimwi kwa kushirikiana na wadau wengine akiwamo Jhpiego Tanzania, EngenderHealth, Pact na Taasisi ya Taifa ya Utafiti wa Magonjwa–NIMR kwa ufadhili wa Shirika la Maendeleo la Kimataifa la Marekani (USAID).

Kampeni hiyo imezingatia kuwa kundi la wasichana wenye umri wa miaka 15-24 ni kubwa kwa mujibu wa Sensa ya Watu na Makazi ya mwaka 2012, na ndilo linaloathirika zaidi na maambukizi ya Ukimwi.

Kwa mujibu wa takwimu za viashiria vya VVU na Ukimwi na Malaria (THMIS) za mwaka 2011/12 zinaonesha kuwa wanawake wote wenye umri wa miaka 15-49 ambao ni sawa na asilimia 69.4 wanafahamu njia ya kuzuia maambukizi na wanafahamu mtu akitumia kondomu anapunguza maambukizi ya VVU, ingawa baadhi yao hawatumii kinga hizo.

Pia asilimia 83.3 ya wanawake hao wanafahamu kwamba kuwa na uhusiano na mpenzi mmoja asiye na maambukizi kunapunguza hatari ya maambukizi na asilimia 63.2 wanafahamu njia zote mbili za kuzuia maambukizi. Mwalimu anasema kuzinduliwa kwa kampeni hiyo kuna lengo la kuhamasisha wasichana wenye umri wa miaka 15-24 na kuwapa fursa ya kupima virusi vya Ukimwi ili waweze kufahamu afya zao na kupata ushauri.

Anasema kwa mujibu wa takwimu za hali ya Ukimwi Tanzania za mwaka 2011/12, zinaonesha kuwa maambukizi ya kitaifa kwa sasa ni asilimia 5.1, wanawake wakiwa ni asilimia 6.2 na wanaume asilimia 3.8 walio na umri kati ya miaka 15-49 yakiwa yamepungua kwa asilimia 1.9 kutoka mwaka 2003/2004.

“Takwimu hizi zinaonesha maambukizi ni makubwa kwa wanawake ukilinganisha na wanaume katika rika zote na hasa kwa vijana, ambapo maambukizi kwa wanawake wenye umri kati ya miaka 23-24 ni zaidi ya mara mbili ambayo ni asilimia 6.6 ukilinganisha na vijana wa kiume ambayo ni asilimia 2.8,” anasema Mwalimu.

Anasema takwimu hizo zinailazimu Serikali kuongeza nguvu ya kukabiliana na changamoto ya maambukizi mapya ya VVU kwa kushirikiana na wadau wengine wa afya ili kuwafikia vijana wengi wa kike na hasa walio katika mazingira magumu kwa kuwapa taarifa sahihi na huduma muhimu za kujikinga na VVU. Anapongeza Shirika la Maendeleo la Marekani (USAID) kwa kufadhili kampeni hiyo kupitia kwa washirika wake ambao wanahamasisha jamii kupima virusi vya Ukimwi.

Upimaji kwa hiari umefanyika katika jumla ya vituo 2,137 vya kupima virusi vya Ukimwi kwa lengo la kuhakikisha kuwa kila Mtanzania anafikiwa ili kujua hali yake ili kumwezesha kupanga maisha kutokana na hali yake. Anasema mbali na hatua hiyo, Serikali imeendelea kutoa huduma ya kuzuia maambukizi ya mama kwenda kwa mtoto ambayo ni moja ya huduma muhimu sana katika kuifikia Tanzania isiyo na maambukizi mapya ya virusi vya Ukimwi.

“Huduma inawezesha mtoto kuzaliwa akiwa hana maambukizi ya Ukimwi na afya ya mama yake ikiwa imeimarika, ambapo hadi kufikia mwezi Juni mwaka 2014 zaidi ya vituo vya afya 4,500 nchini vilikuwa vinatoa huduma za dawa za kupunguza makali ya virusi vya Ukimwi kwa wajawazito na wale wanaonyonyesha,” Mwalimu anafafanua.

Anasema katika kipindi hicho, jumla ya wajawazito milioni moja na nusu sawa na asilimia 90 walipima na kujua afya zao na wajawazito 75,866 sawa na asilimia 77.5 wanaoishi na virusi vya Ukimwi walipatiwa huduma ya dawa za kupunguza makali ya Ukimwi ili kumkinga mtoto asizaliwe akiwa na maambukizi ya Ukimwi.

“Haya ni mafanikio makubwa ya kujivunia kama taifa, na nichukue fursa hii kuwapongeza sana watumishi wote wa sekta ya afya na wadau wote kwa mafanikio haya, hata hivyo tusibweteke kwani lengo letu ni kubwa zaidi na linahitaji juhudi na kasi zaidi kulitimiza,” anasema Mwalimu. Anawataka wasanii wa kike nchini kutunga wimbo maalumu wa kuhamasisha vijana wa kike kujitokeza kwa wingi kupima virusi vya Ukimwi kama sehemu ya kutekeleza wajibu wao kwa vitendo katika kuunga mkono kampeni hiyo ya kitaifa kwa wasichana.

Bajeti ya dawa kuongezwa Waziri Ummy anasema kuwa katika kudhibiti uhaba wa dawa nchini, Serikali ya awamu ya tano chini ya uongozi wa Rais John Magufuli imeongeza bajeti yake ya kununua dawa kutoka Sh bilioni 41 katika kipindi cha mwaka 2014/15 hadi kufikia Sh bilioni 251 kwa mwaka huu. Anasema Serikali ya awamu ya tano imejipanga vyema kuhakikisha kuwa hakuna mgonjwa atakayekufa kwa kukosa dawa kwani katika bajeti ya mwaka huu imetenga fedha za kutosha kwa ajili ya kununua dawa.

“Bajeti ya dawa imeongezeka kutoka Sh bilioni 41 hadi kufikia Sh bilioni 251 hii inadhihirisha kuwa Serikali ya awamu ya tano imejipanga vyema kuwahudumia wananchi wake, ama hakika hapa ni kazi tu,” anasema. Anawahakikishia vijana wa kike waliojitokeza kwa wingi kupima afya zao kuwa hakuna atakayekosa dawa baada ya kugundulika ameathirika na maambukizo ya virusi vya Ukimwi.

“Mheshimiwa Rais amenipa wizara ya afya akijua mimi sio daktari, lakini ninawahakikishia kuwa kila mtoto atakayezaliwa hapa nchini atazaliwa bila ya maambukizi ya virusi vya Ukimwi maana zipo dawa za kutosha”, anasema. Kaimu Katibu Tawala wa Mkoa wa Shinyanga, Mohamedi Njila anasema Serikali mkoani Shinyanga itahakikisha kuwa wananchi wake wanapata huduma za afya kama inavyostahili sanjari na kuipongeza Wizara kuzindua kampeni maalumu ya kitaifa ya kupima maambukizo ya virusi vya Ukimwi kwa wasichana.

Mkuu wa wilaya ya Kahama Vita Kawawa anaishukuru Serikali kwa kuamua kuzindua kampeni hiyo ya kitaifa ya wasichana kupima virusi vya Ukimwi wilayani Kahama ambayo italeta chachu kwa wasichana wengi kujitokeza kupima afya zao. Mkurugenzi wa Mradi wa SAUTI, Dk Albert Komba, anasema kampeni hiyo ni mwitikio wa mahitaji yanayolenga kuwafikia wasichana wenye umri wa balehe pamoja na wanawake wenye umri mdogo wanaofikia 174,000 kwa mikoa yote nchini.

Dk Komba anasema kampeni hiyo inaendeshwa kwa mikoa saba nchini ambayo ni Dar es Salaam, Mbeya, Iringa, Njombe, Shinyanga, Tabora na Kilimanjaro. Mwakilishi kutoka Shirika la Kimataifa la Maendeleo la Marekani (USAID), Janeane Davis, anasema takwimu za kidunia zinaonesha kuwa zaidi ya watu milioni 30 wamefariki dunia kutokana na Ukimwi tangu ulipogundulika miaka ya 80 na halikadhalika watoto milioni 16 wameachwa yatima na watu wanaoishi virusi vya Ukimwi kwa sasa wamefikia milioni 33.

Anasema katika Bara la Afrika, mwaka jana peke yake watu zaidi ya milioni 1.2 wamefariki kwa Ukimwi na wengine zaidi ya milioni 23 wanaishi na maambukizi ya virusi vya Ukimwi. Anaipongeza Serikali kwa kuwa na nia ya dhati ya kuweka utaratibu utakaowawezesha wasichana wanaopata mimba wakiwa shuleni kuendelea na masomo mara baada ya kujifungua na hivyo kutimiza malengo yao ya baadaye.

Akionekana mwenye furaha baada ya kupima afya yake, Mwantumu Abdallah ( 22) mkazi wa Kakola anaishukuru Serikali kwa kuwajali wasichana kuanzisha kampeni hiyo ya kitaifa inayowawezesha wasichana kupima virusi vya Ukimwi. “Nimeipokea kampeni hii kwa furaha kubwa, sasa nimefahamu afya yangu baada ya kupima. Naomba vijana wenzangu wajitokeze kwa wingi kupima virusi vya Ukimwi ili wafahamu afya zao”, anasema Mwantumu.

Mhamasishaji wa Vijana kupima Ukimwi kutoka Shirika la Shidepha+, Kakola Oliver James ameipokea kampeni hiyo kwa furaha na kwamba anaona vijana wengi hasa wa kike watajitokeza kupima afya zao. James anasema suala la utokomezaji wa VVU kwa nchi yenye watu maskini kama Tanzania ni muhimu kwa kuwa inasaidia kuwekeza katika kulinda vizazi hai vilivyopo nchini, kwa kuimarisha ustawi wa afya za watu wake.

Aidha katika suala zima la uwekezaji kwenye sekta ya afya, James anaamini uwekezaji ulio bora ni ule wa kuwekeza kwa wasichana wenye umri wa kuanzia miaka 15-24 . Kwa mujibu wa Takwimu za afya za taifa (THMIS) za mwaka 2011/12, zinaonesha kuwa wasichana wenye umri wa miaka 15-19 na 20-24 wapo katika hatari zaidi ya kupata maambukizi ya VVU kutoka asilimia 1.3 hadi 4.4.

Wakati serikali ikiendelea na mapambano dhidi ya Ukimwi kwa wajawazito na wazee, bado juhudi zaidi zinahitajika zaidi katika kuwakinga vijana ambao kwa mujibu wa Sensa ya Watu na Makazi ya mwaka 2012 vijana ni asilimia 34.5 ya watu wenye uwezo wa kufanya kazi hapa nchini. Bado ipo changamoto ya kutoa mahitaji muhimu kwa vijana waliokwishapima VVU na kugundulika kuwa na VVU.

Kwa mujibu wa takwimu kutoka Shirika la Umoja wa Mataifa la Mfuko wa Watoto (United Nations Children Fund) za mwaka 2011 zinaonesha kuwa vifo vinavyotokana na Ukimwi vimeongezeka kwa vijana na kupungua kwa makundi mengine kutokana na umri wao. Tunahitaji kuwa na mkakati wa kitaifa wa kubadili mwenendo huo ili kuwajenga vijana kubadili fikra na kujenga tabia ya kupima afya zao kwa hiari kila wakati.